PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Kültür Tarihi Ünite 4 Ders Notları



Je Veux
06-12-2013, 00:46
<...ANADOLU ORTA ÇAĞI SELÇUKLU AYDINLIĞI...>
SİYASAL GÖRÜNÜM;
*Tarih geleneği Anadolu'da ki Türk varlığını Selçuklularla başlatır.
*Anadolu'da ki orta çağ Selçuklular ve onları izleyen beylikler ile Bizans 'ın birlikte yaşadıkları bir süredir.
*Türkler Anadolu da hep batıya doğru ilerlemiştir.
*Selçuklular öncesi çok parçalı ve heterodoks bir kültür söz konusudur.

KÜLTÜREL GÖRÜNÜM;
*Türkiye deki Selçuklu sanatı çok farklı kültür çevrelerinin süzgecinden geçmiştir.
*Selçuklu olan ile olmayanın fark edilmesini kolaylaştıran göstergeler ortaya çıkmıştır.
*İnanç yapıları,mezar anıtları,kervansaray ve medrese mimarisi Anadolu ya özgü biçimlere farklı bir gelişme yolu tutmuştur.
*Selçuklu sanatı farklı bir çehreye sahiptir.

SELÇUKLU CAMİLERİ;
*Şehirlerin odak yapılarıdır.
*her şehrin toplanma yeri olduğundan toplumsal ve siyasal merkez niteliğindedir.
*Cami mimarisi bir ekonomik güç belirtisi olduğu kadar yöneticinin prestij göstergesidir.
*destekli iç mekan,dışta taç kapı,içte mihrap ile zengin bir süs envanteri sunmaktadır.
*Cami planları farklı mimari üsluba sahiptir ve yüzyıldan yüzyıla değişir.

SELÇUKLU MEDRESELERİ;
*Eğitimin amaçları doğrultusunda belirlenen okulların şehir merkezlerinde kalıcı kurumlara dönüşmesi medreselerin şekillenmesini gerektirmiştir.
*şehrin odak noktasını oluşturan gösterişli mimari kütlelerdir.
*dışa kapalı,küçük pencereli,giriş cephesinde taç kapıya sahip bir yapıdır.
*iç bölümleri eğitime uygun olarak şekillenmiştir.
*kapalı veya açık avlulu olarak iki farklı ilkeye göre şekillenmiştir.
*tek veya iki katlı olabilir.

KERVANSARAYLAR VE TİCARİ HAYATTA ÖNEMİ;
*Yollar üzerinde kervanların dinlenmesi ve gecelemesi için inşa edilmiş büyük hanlara "kervansaray" denir.
*Yolcuları ve ticari eşyayı korumak için yapılmıştır.
*iç kısımda ocaklı koğuşlar,nalbant,berber,depo hacimleri ve hamam vardır.
*çoğunda bir mescitte bulunur.

KÜNBETLER,MEZAR ANITLARI;
*İslam kültürü çerçevesinde 9. yy'a kadar mezar anıtı görülmez.
*mezar anıtı Türklerin elinde gelişmiş bir mimari tiptir.
*Koni yada piramidal örtülü mezar anıtlarına "künbet" adı verilir.
*yapıların planları kare,daire veya çokgendir.
*künbet mimarisinde en çok dikkat çeken özellik toprak düzeyinin altındaki mezar odasıdır.
*Asya göçebe geleneklerinin izlerini taşır.

ANADOLU TÜRK SÜSLEMELERİ,EJDERLER VE ÇİÇEKLER;
*Selçuklu motif haznesi karmaşık ve enerji dolu olduğu kadar başlangıcı daha eskilere inen çağrışımlar verir.
*İslam öncesi Türk tarihinin eski katmanlarının izlerini taşır.
*Selçuklu süslemelerinde 'Asya hayvan üslubunun' izlerine rastlanır.
*özel bir üslup sergiler.
*"Rumi" adı verilen bitkisel form tombulca bir virgüle benzetilir.
*Şekillerin içinde saklı bulunan anlamın çözülmesi İkonogafi araştırmalarının problemidir fakat açıklamada yetersiz kalır.

BİLİM,EDEBİYAT,FELSEFE;
*Selçuklularda kent yaşamının gelişmesi ve ticaret yollarının güvenliği bilim,edebiyat ve felsefenin ilerlemesine katkıda bulunmuştur.
*Dönemin belirleyici felsefesi tasavvuf felsefesidir ve bu konuda "Mevlana Celaleddin Rumi (mesnevi-eserin dili farsçadır),Hacı Bektaş-ı Veli (makalat-bütün insanların kardeş olduğunu işlemiştir) ve Yunus Emre (divan-insan sevgisi,kardeşlik temaları işlenmiştir)" önemli isimlerdir.