PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Mantığın Gelişimi Ünite 1 Ders Notları



Je Veux
05-12-2013, 14:07
BATI MANTIĞININ DOĞUŞU :

mantık biliminin kurucusu Aristotales dir Aristo mantığın kurusucu kabul ediler bunun nedeni ilkez aristotelesin akıl yürütmeleri bağımsız bir araştırma konusu yapan ve araştırmalırın sonucunda bilinen ilk mantık sistemini ortaya koymasıdır. Tek mantık sistemi olarak kabul edilir. Aristo mantığı organun olarak derlenmiştir.
Aristotales- organon adlı eseri vardır.
Mantığın ortaya çıktığı yer ilkçağ yunan dünyasıdır.
Matematiğin doğduğu yerler, mısır- yunan
matematiğin bir bilim niteliği kazanması yunanlılar yapmıştır.
İlkçağ matematiğinin ortaya koyduğu V2 sayısınıın bir irrasyonel sayı olduğunun kanıtlandığı Pyhagoras okulunda gerçekleşti.

DİYALEKTİK : eski yunancada tartışma anlamındadır. Dialegesthai sözcüğünden geldi. Diyalektik yöntem, tartışan tarafların biri tarafından diğerinin savının olanaksız bir sonucu yol açtığının gösterilmesidir. Diyalektiği yaygın bir yöntem haline getiren Ela'lı Zenon un akıl yürütmeleri ve platonun diyaloğlarıdır.


PARMENİDES VE ZENON : Parmenides varlıkbilimsel bircilik(monizm, tekçilik) düşüncesini en katı biçimiyle ve tüm mantıksal sonuçlarıyla savunan ilkçağ düşünüdürüdür. Parmanides var olan vardır, var olmayan var değildir savlarını eklemiştir. Parmanides var olanın yaratılmadığı yok olmayacağı öncesiz sonrasız olduğu ve değişmediği sonuçlarına varmıştır. Parmanidesin öğrencisi Zenon birci öğretisini savunmak için ortaya koyduğu çatışkılarla ( paradoks) bilinir. Zenona göre kurallara göre akıl yürütme vardır. Akhillleus kaplumbağa Zenona aittir.

ZENONUN ÇATIŞKILARI ( PARADOKS)
1- herhangi bir mesafe için önce mesafenin yarısı sonra diğer yarısını almak zorundadır
2- Akhilleus ile kaplumbağa arasındaki yarıştır( akhilleus kaplumabağayı geçemeyecektir)
3- herhangi bir süresinin zamanın anlardan oluştuğu düşüncesidir. ( ok hareketsizdir)
4- stadyum çatışkısıdır.

PLATON : Aristotales felsefe eğitimi platonun felsefe okulu olan Akademia dan almıştır. Platon için felsefe demek diyalektik demektir. İdealar sayılardır. Katı platoncu açıdan matematikçiliğin duyulur nesnelere bağlı olması matametik bilginin eksikliğidir. Platonun kavramların tanımlanmasında yöntem olarak ele aldığı BÖLME YÖNTEMİ ( diarerresis) dir. Bu yönteme göre bir kavram daha genel bir kavram aracılığıyla tanımlanır. Platonun sofist diyaloğunda bölme yönteminin örneklerini verir. İkinci bölmede tanrı işi insan işi kavramları vardır. Sofistin meydana getirmesi bir insan işidir. Sofist bir şeyin kopyasını değil ona benzer görünen bir uydurma meydana getirir. Platon bir mantıkçı olarak anılmaz. Platon tartışmayı gereksiz görmüştür.
Aristotelese göre bölme yöntemi bilinmeyen bir tanıma ulaşmamızı sağlayamaması nedeniyle eksiktir.

ARİSTOTELES: ilk mantık sistemini ortaya koydu. Mantığın kurucusudur. Organon adlı eseri vardır. Organon araç anlamındadır.

ORGANONU OLUŞTURAN KİTAPLAR :
Kategoriler, topikler, önerme üstüne , birinci çözümlemeler, ikinci çözümlemeler

KATEGORİLER: kategoriler organonun ilk kitabı olarak kabul edilir. Aristoteles belirlediği on kategoriyi inceler. Bu kategoriler, töz, nitelik, nicelik, bağlantı, yer , zaman, görelik, etki, edilgi, iyelik kategorileridir. Yunancada kategoria yükleme anlamındadır. Aristoteles kategorilerde özellikle töz ve nitelik kategorileri üzerinde durur.

İlk tözlerin ( varlıkbilimsel) önceliği görüşü sonucunda Aristoteles özne yüklem önermelerini temel alır.
ÖNERME ÜSTÜNE: önermenin özellikleri, önerme türleri ve önermeler arasındaki karşıolum ilişkileridir.

Aristoteles her önermenin özne ve yüklem den oluştuğunu söyler.
Aristoteles bazı, her , hiçbiri gibi niceliyecilere başvurur.
Örnek: insan ölümlüdür.
Her insan ölümlüdür a
hiçbir insan ölümlü değildir e
bazı insanlar ölümlüdür i
bazı insanlar ölümlü değildir o


TOPİKLER : Topikler Aristotelesin diyalektik tartışmalarında izlenecek yöntem üzerine çalışmasıdır. Topikler tartışmanın konusundan bağımsız olarak tartışmanın amacına uygun olarak izlenmesi gereken yolları belirlemeyi amaçlar.

Tanım, özellik cins ve ilinek yüklenebilir veya tümeller olarak adlandırılır

AYNILIK: özdeşlik. Aristotelese göre aynılığın sayısal türsel ve cinsel aynılık olarak üç farklı şekilde uygulanır 1- bir şey için birden fazla isim kullanıldığında sayısal aynılık söz konusudur 2- birden fazla ancak bir tek türden olan şeyler için türsel aynılık
3- birden fazla ancak bir tek cinsten olan şeyler için cinssel aynılık söz konusudur.

BİRİNCİ ÇÖZÜMMELEMELER : birinci çözümlemeler organonun tasım mantığına ayrılmış kısmıdır. Aristotelese göre tasım, belirli önermelerin varsayılmasıyla diğer bir önermenin bu varsayımlarından ütürü zorunlu çıktığı uslamlamadır.
Aristotelesin birinci çözemlemelerdeki amacı, tasım adını verdiği çıkarımlar üzerinde kurulu mantık sitemini ortaya koymaktır.

Aristotelese göre mükemmel tasımlar geçirliliği bir tanıtlamaya başvurmadan görülen tasımlardır.
İKİNCİ ÇÖZÜMLEMELER : Aristotelesin tanıtlamaya dayalı bilimlerin yöntemi üzerine çalışmasıdır. İkinci çözümlemelerde aristoteles tanıtlama kavramını ve tanıtlamaya dayalı bilgiyi ele alır. Tanıtlamalı bilimler geçerli tasımlar ortaya koymalıdır.

Soru cevap :
diyalektiği felsefede yaygın bir yöntem haline getiren ilkçağ düşünürü Zenon dur
felsefe ve matematiğin yunan düşünce dünyasındaki varlığı yunan dünyasında mantığın orya açıkmasını sağladı
topiklerin konusu, diyalektik tartışmalarda izlenecek yöntem
topiklerin temel kavramlarından topos ne anlama gelir, tartışmalarda sıklıkla yinelenen tema veya kalıp
tanıtlamalarda öncüllerin sağlaması gereken bir özellik, zorunlu olarak doğru olduğu bilinen tümel önermeler olması
dolaylı indirgemenin açıklaması, sonuç önermesinin çelişiği ile öncüllerden birinin yardımıyla diğer öncülün çelişiğinin elde edilmeye çalışılmasıdır.
Önermeler arasındaki çelişikliğin tanımı : birlikte doğru veya birlikte yanlış olamamaları dır.