PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Ders Notları



Je Veux
07-11-2013, 01:22
KAMU YÖNETİMİNDE DEĞİŞİM

1980' lerin ortasından itibaren kamu sektörünün geliştiği ülkelerde yönetim sisteminde önemli bir değişim sürecine girilmiştir. Zamanla 20. yüzyıla hâkim olan kamu yönetiminin katı hiyerarşik ve bürokratik yapısı, esnek ve piyasa tabanlı kamu yönetimine dönüşmüştür. Bu durum basit bir reform değil, toplumda hükûmetlerin rolü ile ilgili önemli bir değişim olarak nitelendirilmiştir.

Son dönemde bilginin ve teknolojinin ateşlediği değişim ortamı, örgütsel yapılar ve işleyiş üzerindeki baskısını artırınca, devamlılıklarını sürdürebilmek için çevresel değişmelere daha duyarlı olma gereği duyan örgütler, bürokrasi dışında yeni yapısal arayışlara yönelmişlerdir. Bu süreçte devletin geleneksel fonksiyonları arasında gösterilen bazı kamu hizmetleri, gerek nicelik gerekse nitelik açısından değişen ve gelişen sosyal talepleri karşılamada yetersiz kalmışlardır.

Bu durum geleneksel kamu yönetiminin teorik ve pratik yönleri açısından öneminin azalmasına ve onun yerini yeni bir kamu yönetimi anlayışının almasına yol açmıştır. Bu yeni yönetim paradigması, devletin toplumdaki rolünü, hükûmet, bürokrasi ve vatandaşlar arasındaki ilişkileri, yeniden tanımlamak ve biçimlendirmek amacını taşımıştır. Bunu da devleti büyütmekle ya da küçültmekle değil, onu asli klasik fonksiyonlarına çekerek daha etkin hâle getirmekle, vatandaşların devlet ve kamu yönetimi karşısındaki konumunu ve yönetime katılma olanaklarını geliştirmekle sağlamayı öngörmüştür.


YENİ KAMU YÖNETİMİ DÜŞÜNCESİ

YKY, belirli bir kurucusu olan, resmî bir teoriden hareket edilerek üretilmekten çok, tam aksine, tek tek örneklerden hareketle oluşturulan ve teorik gelişmesine hâlen devam ettiren bir idari reform hareketi olarak değerlendirilmektedir.

Anlayış ilk olarak ABDde kırsal isyanlarla, ırkçılığa karşı müdahalelerde ve Güneydoğu Asyada yaşanan öldürücü savaşlar ve işaslar karşısında gündeme gelmiştir. Bu dönemde görülen özellikle ABDdeki Watergate skandalı gibi politik krizler, hükûmetlere karşı alaycı ve şüpheci yaklaşımların doğmasına yol açmış, bütün bunların sonucunda mevcut kamu kurumlarına olan güven sarsılmıştır.

Bu krizlerin temel nedeni olarak, geçmişte yapılan aşırı harcamalar ve toplumda cevaplanamayan ve çözülemeyen sistem sorunları görülmüştür. Bu olaylar yeni programlarını gündeme getirmiş ve kamu yönetimi pratiklerinde nasıl değişiklik yapılabileceğinin tartışılmasına yol açmıştır.


YENİ KAMU YÖNETİMİ DÜŞÜNCESİNİN ÖZELLİKLERİ

YKYnin özellikleri şu şekilde belirtilebilir: Profesyonel yönetimi oluşturmak, standartları belirginleştirmek ve performansı ölçmek, çıktı kontrolüne önem vermek, ayrışmaya vurgu yapmak, müşteri odaklılık, rekabete vurgu yapmak, özel sektör yöntemlerine vurgu yapmak, merkezileşme, ademimerkezileşme.

YKY’nin ilkeleri madde madde şu şekilde belirtilebilir: Küçülmek, yönetim ideolojisi teorisini kamu yönetimine uyarlamak, girişimci yönetimler mantığını kamu yönetimine aktarmak, yerelleşmek, bürokrasiyi azaltmak ve özelleştirmek.


YENİ KAMU YÖNETİMİ DÜŞÜNCESİNİ UYGULAYAN ÜLKELERDEN ÖRNEKLER

Yeni Kamu Yönetimi hareketi öncelikle İngilterede başlamış, daha sonra ABDde yaygınlık kazanmış, oradan da Avustralya ve Yeni Zelandaya taşınmıştır. Ardından İskandinavya ülkelerinde ve Kıta Avrupasında yaygınlaşmıştır. Avustralyada daha çok, YKY düşüncesini ilke temelinde kamu oyununun gündemine yerleştirmeye dönük çalışmalar yapılmıştır.

Bu süreçte; daha iyi kamu hizmeti sunmak, performansı ön plana çıkarmak, liderliği geliştirmek, sürekli gelişmeye dönük bir kültür oluşturmak, performans kalitesini artırmak, insan kaynakları yönetimini destekleyerek bu alandaki stratejik kapsamı geliştirmek, kamu hizmetlerinin network ortamında daha iyi sunulabilmesi için İnternet olanaklarını geliştirmek gibi stratejiler, öncelikli hedefler olarak belirlenmiştir.

Fransa ise YKY uygulamaları açısından ihtiyatlı ve kısmen de başarısız örnek olarak nitelendirilmektedir. Çünkü 1995-1997 yılları arasında yönetimde değişiklik yapma kararlığı ile iktidara gelen hükûmet, bu konuda başarılı olamamıştır. Son dönemde ülkede, güçlü bir yönetim geleneği olmasına rağmen, tepeden karar alma yerine alt düzeylerde tartışmalara açık ortamlarda kararların alınabilmesi ve uzlaşmanın sağlanabilmesi ortamının oluştuğu gözlemlenmektedir. Fransa klasik sistemi sürdürme ve yeniden yapılanma arasında bir ikilem arasında bulunmaktadır.

İngiltere her zaman, birçok alanda Anglosakson kültürünün temsilcisi olarak oynadığı öncü rollerle çok önemli bir ülke olmuştur. Ülkede Thatcherizmin en önemli sonuçlarından birisi de YKY düşüncesinin uygulamaya aktarılması olmuştur. İngilterede; gelecek adım kurumlarının oluşturulması, bakanlar için bilgi yönetim sisteminin kurulması, öncelikli mali yönetim sisteminin oluşturulması, vatandaş sözleşmeleri, açık yönetim, piyasa testleri ve bunların denetimi, uygulamaya sokulan bazı YKY öncelikleri olarak dikkat çekmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri, kamu yönetimi alanında yeniden yapılanma çalışmalarının arkasında en güçlü siyasal iradenin yer alması açısından ender ülkelerden birisi kabul edilmektedir. 1980lerde ABDde kamu kuruluşları ve yerel yönetimler, kendilerini YKY düşüncelerine uydurmaya başlamışlardır.

ABD’de yeniden yapılanmayı öneren son dönemin en önemli çalışmalarından Al Gore Raporu, federal yönetimin nitelikli personelle doldurulması gerektiğini belirtmiştir. Özellikle bütçe, personel, mali yönetim, bilgi ve enformasyon sistemlerindeki tıkanıklığın ancak bu şekilde çözülebileceği üzerinde fikir birliğine varılmıştır. Ülkede söz konusu bu rapor sonrası dönemde bu sistemi uygulayabilmek için çeşitli mekanizmalar kurulmuştur.